ITIMS – NGÔI TRƯỜNG CỦA THẾ HỆ TRẺ

Ngày 17-12 năm NHÂM THÂN 1992 ở Thủ đô Hà Nội yêu dấu, Trung tâm Quốc tế Đào tạo về Khoa học Vật liệu (ITIMS) cất tiếng hát chào đời  Chúng ta có thể tự hào nói rằng ITIMS đã được sinh ra sớm hơn Viện Khoa học Vật liệu, Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia 5 tháng (20-5-1993). Ban đầu mọi thứ còn khó khăn, thiếu thốn, các phòng thí nghiệm của nhiều đơn vị bạn đã tích cực cộng tác trong đào tạo và nghiên cứu khoa học với ITIMS. Một ngày mùa thu (22-10 năm Đinh Sửu 1997)  toà nhà ITIMS được khánh thành trong niềm vui sướng của bao bạn bè, thầy cô. Mỗi ngày, mỗi tháng, mỗi năm ITIMS cứ lớn dần lên. Cậu bé Phù Đổng đã sắp tròn 10 tuổi. (Ước gì ITIMS sẽ thông minh nhanh nhẹn và vui tính như một Tôn Ngộ Không với 36 phép thần thông biến hoá ).

10 năm đã qua đi nhanh như một giấc mơ so với một thế kỷ, 10 năm với biết bao sự kiện sôi động ở Việt Nam và trên thế giới. Sự nghiệp đổi mới  bắt đầu vài năm trước đó như ngọn gió trong lành  tạo điều kiện thuận lợi cho đào tạo và sự phát triển của Khoa học Công nghệ Việt Nam. Chiến lược con người, chiến lược đào tạo vẫn phải đi trước như câu nói của Bác Hồ “Vì lợi ích 10 năm phải trồng cây, vì lợi ích 100 năm phải trồng người”. Ông cha ta gần nghìn năm trước, vào tháng 9 năm Canh Tuất 1070 đã xây dựng Văn Miếu Quốc Tử Giám, Trường Đại học đầu tiên ở nước ta. Ngày 23-10 năm Bính Thân 1896, 106 năm trước đã có Quốc học Huế. Năm Mậu Thân 1908, 94 năm trước ở Hà nội có trường Bưởi nay là trường Chu Văn An chuyên đào tạo các nhân tài. Hầu hết các trường đại học lớn của nước ta như Đại học Bách khoa, Đại học Tổng hợp, Đại học Kinh tế Tài chính .. đều ra đời vào năm Bính Thân 1956 sau chiến thắng lẫy lừng Điện Biên Phủ chỉ có 2 năm. “Ông cha ta đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ nước” và thế hệ con cháu chúng ta sẽ góp phần từng bước làm cho “Việt Nam được sánh vai với các cường quốc năm châu”.

Đúng ngày kỷ niệm 55 năm thành lập quân đội 22-12-1999, cụ Diên Hồng người đoàn trưởng cảm tử quân của khu vực ngoại thành Hà Nội năm nào đến thăm ITIMS. Cụ bồi hồi xúc động khi được tận mắt mình nhìn thấy các phòng thí nghiệm hiện đại ở Trung tâm Quốc tế Đào tạo về Khoa học Vật liệu (ITIMS). Cụ đã cùng đi thăm Mai Châu và nhà máy thuỷ điện Hoà Bình với các học sinh ITIMS’ 98 khi cụ đã vào tuổi 88. Cụ kiên nhẫn bước và đếm mấy trăm bậc thang để thấy hết được tầm cao của công trình thế kỷ. Cụ luôn tin tưởng và hy vọng ở thế hệ trẻ có tri thức sẽ làm nên những điều kỳ diệu. Cụ nhớ lại tuổi thơ và tuổi trẻ của mình, vào những năm 20 của thế kỷ 20 này khi còn là cậu bé Hà Nội, nhà nghèo không có tiền đi học. Khao khát hiểu biết cậu bé Ngọc Sâm đã đứng học ngoài hiên trường Trí Tri, trường giành cho các con em nhà giàu.

Trường Trí Tri dạy những trẻ có tiền

Cha của con biết đứng học ngoài hiên

Nên không nghèo Trí tuệ

Gần suốt cuộc đời cha tôi đi bộ đội, kỷ niệm sâu sắc nhất cha kể lại chính là khi cha là trưởng phái đoàn Tuyển quân năm 1950 trong phong trào tòng quân cứu nước. Được các học sinh Trường trung học kháng chiến Chu Văn An ngưỡng mộ và ủng hộ. Cả trường xin lên đường cứu nước, gái cũng như trai. Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên đã cùng đàm phán với đoàn tuyển quân để giữ lại một số học sinh cho sự nghiệp kiến quốc sau này. Truyền thống yêu nước và truyền thống hiếu học của tuổi trẻ Việt Nam luôn sáng ngời qua các cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Để ngay khi hoà bình lập lại chúng ta đã có nhân tài cho đất nước. Những giáo sư tiến sĩ đầu ngành được đào tạo từ Liên Xô, Trung Quốc, Cộng hoà dân chủ Đức và nhiều nước xã hội chủ nghĩa khác đã góp phần đào tạo bao thế hệ cử nhân Đại học Tổng hợp, kỹ sư Bách khoa, cử nhân tài năng.. để hôm nay chúng ta từng bước bắt nhịp được với khoa học và công nghệ tiên tiến.

 ITIMS một trong những Trung tâm đào tạo sau đại học, nghĩa là chỉ đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ của một ngành khoa học khá mới mẻ, đó là Khoa học Vật liệu: không chỉ là hoá học, không chỉ là vật lý, không chỉ là khoa học cơ bản mà là sự hài hoà đan xen giữa Khoa học và Công nghệ. Viện Khoa học Việt nam mà nguồn gốc là Uỷ ban Khoa học và Kỹ thuật nhà nước ra đời vào năm đại thắng 1975 đã được đổi tên là Trung tâm Khoa học tự nhiên và Công nghệ Quốc gia vào tháng 5-1993. Sự ra đời và sự đổi tên có những sự khác nhau chút ít, giống như người thợ may một chiếc áo mới nhiều khi dễ hơn sửa một chiếc áo cũ. Trẻ là khoẻ đẹp, là dễ tiếp thu cái mới mặc dù trẻ chưa thể có nhiều kinh nghiệm như lớp đàn anh, đôi lúc còn xốc nổi, nôn nóng và phải trả học phí cho những bài học đầu đời của mình. May thay cho những chàng trai cô gái khi bước vào tuổi thanh niên được sự dìu dắt của cha mẹ, thày cô, nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu và trí sáng tạo, không bảo thủ, không cứng nhắc dập khuôn.

Trung tâm quốc tế nhưng đào tạo những học sinh Việt Nam, phải có cách đi của người Việt nam, có cái nhìn hiện đại hoà được với bản sắc dân tộc và quan trọng hơn các em ra đời sẽ phần lớn làm việc, giảng dậy, nghiên cứu ở Việt Nam và cho Việt Nam.. Giống như Bác Hồ đi tìm đường cứu nước, Bác đã đi khắp năm châu bốn biển. Những Thạc sĩ tốt nghiệp từ Trung tâm ITIMS cũng có mặt ở khắp các phòng thí nghiệm tiên tiến trên thế giới, kể cả các hãng nổi tiếng từ Âu sang Á từ Hà Lan, Anh, Pháp, Đức, Ý, Nhật bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ. Sự lúng túng ban đầu sẽ dần qua đi bởi các em đã có được bản lĩnh khám phá cái mới theo cách của người Việt Nam và cơ bản nhất vẫn là phẩm chất cần cù, ham học hỏi, cầu tiến bộ.

“Như cánh chim tìm về tổ ấm, mơ ước bao ngày hè đầm ấm”, nơi Đất Việt tươi đẹp này sẽ mọc lên những khu công nghệ cao, những trung tâm nghiên cứu hiện đại chính nhờ vào bao năm đèn sách của các em ở ITIMS cũng như ở nước ngoài. “Đi một ngày đàng học một sàng khôn”. Em có thể đi 3 năm, 5 năm hay lâu hơn nữa, như lời một bài hát về Hà nội thầm nhắn nhủ “Dù có đi bốn phương trời lòng vẫn nhớ về Hà Nội”, nơi đó có toà nhà ITIMS , có gia đình và có thầy cô, có bạn gái hay bạn trai yêu quý của mình. ITIMS – ngôi trường của thế hệ trẻ, nơi gặp gỡ của những hoài bão ước mơ khoa học, nơi tràn ngập tiếng hát yêu đời cũng là nơi thể hiện tinh thần hợp tác quốc tế một cách chân thành và tự nhiên. Một ngày nào đó ITIMS sẽ đón các học sinh quốc tế và sẽ đón những cựu học viên của mình trở thành những giáo sư tiến sĩ hàng đầu trong lĩnh vực khoa học vật liệu, dìu dắt lớp lớp đàn em trưởng thành và tung cánh bay cao bay xa..

Mẹ Việt Nam vẫn thiết tha mong đợi

Đón những người con dũng cảm thông minh

Về với quê ta sâu nặng nghĩa tình…

Cảm ơn ITIMS, cảm ơn những người thầy, người bạn, các em hoc sinh đã tạo nên nơi đây một Trung tâm của sự sáng tạo và tình đoàn kết. Sáng tạo làm chúng ta luôn trẻ mãi không già và Đoàn kết là sức mạnh, chúc các bạn Thành công.

   “ Đi lên thanh niên

     Làm theo lời Bác

     Không có việc gì khó

     Chỉ sợ lòng không bền

     Đào núi và lấp biển

     Quyết chí cũng làm nên’’