TÔI ĐÃ CHỌN ITIMS NHƯ THẾ

Một buổi chiều hè năm 1996.

Đã cuối buổi chiều mà ánh nắng còn khá gay gắt. Suốt chặng đường dài từ trường tôi đến trường Đại học Bách khoa Hà Nội, tìm Trung tâm Đào tạo Quốc tế về Khoa học Vật liệu (ITIMS) để tìm hiểu thông tin tuyển sinh cao học, tôi lo lắng băn khoăn với bao câu hỏi: Đây có đúng là địa chỉ tôi cần tìm không? Ngành đào tạo ở đây có phù hợp với tôi không? Yêu cầu tuyển sinh ở đây có quá cao với tôi không…? Một làn gió nhẹ thoảng qua làm rơi chiếc lá xà cừ đang kì thay lá. Chiếc lá bay bay như theo hình một dấu hỏi, cong lên trên mặt đường còn rát nóng. Những chiếc lá non mới thay như rủ xuống dưới sức nhiệt của các tia nắng đầu hè. Tôi có cảm giác nắng chiều cũng như bỏng rát hơn.

– Cho mình hỏi thăm Trung tâm ITIMS…? – Tôi dừng lại hỏi thăm mấy bạn sinh viên đang đi ngược chiều, chắc vừa tan buổi học. Họ vẫn đang tranh luận điều gì đó về bài học.

– Trung tâm ITIMS? Anh đi theo đường này… –

Tôi vốn là sinh viên ngành vật lí. Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi được nhận công tác tại khoa tôi đã theo học. Sau một thời gian làm việc, tôi đã xin cơ quan cho đi học để nâng cao trình độ. Mình sẽ học cao học ở đâu? Cơ sở đào tạo nào là phù hợp với mục đích và điều kiện của tôi? Điều này làm tôi suy nghĩ và lo lắng rất nhiều. Trường tôi khi đó chưa có chuyên ngành cao học phù hợp với ngành của tôi. Địa chỉ quen thuộc cho việc học cao học cho cán bộ khoa tôi khi ấy là một số trường đại học, viện nghiên cứu đã có bề dày trong làng đào tạo cán bộ. Khi đó ít người biết đến cái tên ITIMS, biết các thông tin về Trung tâm Đào tạo về Khoa học Vật liệu nằm trong khuôn viên của trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Nghe nói đây là một trung tâm đào tạo mới, có điều kiện nghiên cứu tốt, có cả các chuyên gia nước ngoài giảng dạy…

Theo chỉ dẫn, tôi lên cầu thang nhà C.10, văn phòng Trung tâm ITIMS khi đó ở tầng 5 của tòa nhà. Qua hành lang đến văn phòng trung tâm, tôi thấy có một lớp đang học và bên cạnh là phòng thực hành máy tính. Một chuyên gia người nước ngoài đang giảng bài, có lẽ đang có nội dung trao đổi, mấy bạn được chỉ định phát biểu, tranh luận thật sôi nổi. Trong phòng máy tính, có một lớp đang thực hành, tiếng bàn phím lách cách nghe rất vui tai.

Hồi đầu những năm 1990, máy tính là phương tiện rất hiện đại, chỉ có các cơ quan thật sự có điều kiện mới có thể trang bị các phương tiện này cho các phòng làm việc. Cơ quan tôi là một trường đại học thuộc loại khá lớn thuộc khu vực phụ cận Hà Nội, cả trường khi đó mới có một hai phòng máy tính với khoảng hai chục máy phục vụ công tác thực hành. Các văn phòng, thậm chí phòng làm việc của lãnh đạo trường, cũng chưa được trang bị máy tính. Dĩ nhiên, chúng tôi là đơn vị khoa nên chưa được đầu tư. Tôi có theo học một lớp tin học cơ bản của trường. Máy tính khi ấy còn sử dụng hệ điều hành DOS. Mỗi tuần có hai buổi được thực hành trên phòng máy. Học viên phải thực hành chung máy vì không đủ máy cho từng học viên. Biết khởi động được DOS, lập trình chạy được một số bài toán bằng Pascal, có lẽ đã thuộc loại tin học trình độ tương đối ở chỗ chúng tôi khi đó. Thế mà, ở trong phòng thực hành này của Trung tâm ITIMS, mọi người đã rất thành thạo thao tác, xử lí các nội dung trên máy tính. Trong văn phòng, các cán bộ cũng được làm việc trên máy tính.

Cũng vào thời điểm những năm 1990, đất nước chúng ta bước vào thời kì mở cửa, sự hội nhập quốc tế đang diễn ra nhanh chóng, mạnh mẽ. Phong trào học tiếng Anh cũng bắt đầu và phát triển mạnh vào những năm tiếp theo. Những đoàn khách, đối tác nước ngoài vào Việt Nam, những đoàn công tác của chúng ta ra nước ngoài… tất cả đều đòi hỏi tiếng Anh để giao tiếp. Các trung tâm tiếng Anh mọc lên rất nhiều để phục vụ yêu cầu đó. Tuy nhiên, đó là thủ đô là trung tâm kinh tế, văn hóa. Còn những cơ quan ở xa thành phố hầu như chưa có giao lưu nhiều với nước ngoài. Thỉnh thoảng mới có một vài khách nước ngoài đến thăm, và mỗi lần như thế, thuê phiên dịch từ Hà Nội lên là xong. Tiếng Anh chưa thực sự phát triển ở các vùng xa trung tâm. Ngay như tại trường tôi, nơi được xem như trung tâm văn hóa của khu vực này, tiếng Anh khi đó cũng chỉ xuất hiện trong các giờ học của sinh viên, nội dung thực hành rất ít, chưa có điều kiện áp dụng bên ngoài các giờ học.

Tôi vào văn phòng để liên hệ các thông tin về tuyển sinh cao học vừa lúc giờ nghỉ giải lao. Các học viên ra chơi, vui vẻ chuyện trò. Thật ngạc nhiên, nhiều nội dung được họ trao đổi với nhau bằng tiếng Anh. Cán bộ văn phòng trao đổi nội dung gì đó với giảng viên người nước ngoài, sau đó quay ra tiếp tôi.

– Mọi người ở đây đều sử dụng tiếng Anh tốt thế, mình đã học nhưng chưa giỏi, liệu có thi vào Trung tâm ITIMS được không? – Sau khi tìm hiểu các thông tin về tuyển sinh, điều lo lắng băn khoăn được tôi đưa ra hỏi cán bộ phụ trách tuyển sinh.

– Bạn không phải lo lắng quá đâu. Có nhiều bạn lúc đầu vào đây, tiếng Anh cũng bình thường thôi. Nhưng ở đây có môi trường tốt để mọi người thực hành, được tiếp xúc trực tiếp với các chuyên gia nước ngoài, nên kĩ năng tiếng tăng lên rất nhanh.

Được giải thích, tôi cảm thấy vững tâm hơn. Đã từ lâu, tôi mong muốn có thể nói chuyện giao tiếp trực tiếp với người nước ngoài, nghe họ nói mình hiểu được họ, và mình nói họ cũng hiểu được mình. Rất tiếc, chỗ chúng tôi hơi xa Hà Nội, không thể hàng ngày theo học các lớp tiếng Anh ở Hà Nội được. Thật hay, nếu tôi được theo học cao học ở trung tâm này, thì đồng thời với việc học chương trình cao học chuyên ngành, tôi sẽ có điều kiện để cải thiện khả năng ngoại ngữ.
– Mọi người ở đây thành thạo máy tính như vậy, đối với người chưa được làm việc nhiều trên máy tính, có theo được khóa học không? – Điều băn khoăn sau cùng tôi đưa ra hỏi cán bộ tuyển sinh.

– Bạn đừng lo, nhiều học viên các khóa trước, khi mới vào nhiều người còn chưa bao giờ thực hành máy tính. Chỉ mấy tuần thực hành là ổn thôi.

Cán bộ trung tâm động viên thêm:

– Học viên ở trung tâm được thực hành trên máy rất nhiều. Ngoài các buổi học chính thức, học viên có thể đăng kí với trung tâm để lên phòng máy thực hành thêm. Nhiều người chỉ mất khoảng 2 tuần là mọi thứ vào guồng đấy.

Trong khi ở cơ quan tôi, đa số mọi người còn chưa một lần gõ vào bàn phím máy tính, thì ở trung tâm này, nơi đào tạo chuyên ngành cao học phù hợp với ngành tôi đang theo đuổi, tôi lại có thêm điều kiện để thành thạo việc xử dụng một loại phương tiện làm việc hiện đại lúc bấy giờ: máy tính. Thật là một nơi lí tưởng đối với mục tiêu đi học của tôi. Đối với tôi, đó là một nơi có “3 trong 1”. Tại đây tôi có thể tìm thấy 3 thứ tôi cần: Ngành cao học tôi theo đuổi, tiếng Anh, và máy tính.

Tôi xin đăng kí làm hồ sơ thi vào kì tuyển sinh năm ấy.

Đó là một buổi chiều mùa hè năm 1996. Nắng đã nhạt. Những hạt nắng cuối ngày rơi vương vãi trên các con đường. Trời xanh cao, lộng gió. Bên hàng cây xà cừ ven đường, tiếng ve chợt vang lên rộn rã như đang hòa tấu một bản giao hưởng đầy nhiệt huyết ngày hè. Trong lòng tôi cũng đang ngân lên những cung bậc cảm xúc rộn ràng, khát khao và mạnh mẽ. Tôi thật vui vì đã tìm được nơi chắp cánh ước mơ trong những chặng đường phía trước.

Tháng 10/1996, tôi nhập học và trở thành học viên khóa ITIMS 1996-1998. Tháng 10/1998, tôi tốt nghiệp khóa học với đủ “3 trong 1” như tôi kì vọng. Cảm ơn ITIMS vì những năm tháng tươi đẹp ấy!

TG: TS. Đinh Văn Dũng
Khóa ITIMS 1996-1998